Dynamic Variation:
Book
Choose Language
Search & Book
Norway Now
invalid widget [plugins_social_instagram_liked_media] []
Search
or search all of Norway
Langahorgi, Voss Langahorgi, Voss
Credits
Langahorgi, Voss.
Photo: Tadas Dziautas / visitnorway.com
Campaign
Partner

De Noorse manier van leven

Gelijkheid, vrijheid... en wafels. Het eten, de tradities en levenswijze hier aan de rand van Europa kunnen misschien vreemd overkomen. Welke tradities ken jij al?

Een gids die de Noorse levenswijze van A tot Z uitlegt.

Allemannsretten

Tijd doorbrengen in het niet omheinde Noorse platteland is niet alleen legaal, het wordt zelfs actief gepromoot; "... als een tijdsverdrijf welk gezond, goed voor het milieu en een gevoel van welzijn brengt". Deze quote komt uit een wettekst, specifiek de wet op de buitenrecreatie uit 1957, bij het grote publiek beter bekend als "Allemannsretten".

Basehopping

Noors voor BASE-jumpen. We geven toe, de bergen in Noorwegen zijn niet extreem hoog, maar met hun soms kilometer hoge loodrechte wanden die uit de zee oprijzen wel spectaculair! Op sommige plekken ligt er dan ook nog sneeuw als je boven komt. Kortom, we hebben zo'n beetje het beste terrein ter wereld voor extreme sporten, waaronder BASE-jumpen. Als je nog niet overtuigd bent, kun je hier een 360-graden video van een wingsuitsprong bekijken.

Cocktail

Nieuwe en innovatieve cocktails worden steeds populairder in Noorwegen - zelfs in Tokio kun je tegenwoordig een Noorse cocktailbar vinden. En omdat de meeste Noren bier drinken wanneer ze uit gaan, zie je de laatste jaren ook steeds meer kleine brouwerijtjes verschijnen die een grote verscheidenheid aan lokale brouwsels en biersoorten aan de man brengen.

Dugnad   

Wanneer iets gedaan moet worden in Noorwegen, wordt het geregeld gedaan bij wijze van "dugnad". Dit woord refereert aan het gezamelijk een grote klus aanpakken, en gezamelijk ervoor te zorgen dat het werk gedaan wordt.

Energi

Noors voor energie, de belangrijkste bron van inkomsten van Noorwegen. Tegen het einde van de jaren '60 hebben Noorse geologen gigantische olievoorraden gevonden in het Noorse gedeelte van de Noordzee, en onze politici hebben gezorgd dat het geld wat hiermee is verdient goed terecht is gekomen. Dankzij deze inkomsten genieten we van sociale voorzieningen die tot de beste ter wereld behoren, hebben we goede medische zorg, een goed minimumloon en prettige werktijden - dit zorgt er allemaal voor dat we bijna alle ranglijsten tot de meest leefbare landen ter wereld behoren.

Fårikål

Volgens velen het meest typische Noorse gerecht. De naam Fårikål betekent letterlijk "schaap in kool". Voor vele Noorse huishoudens is het een echt herfstritueel om in het seizoen schaap- of lamsvlees te koken met kool en hele peperkorrels, en dit te serveren met aardappelen.

Geitost

Het Noorse woord voor broodbeleg is "pålegg". En één van de meest geliefde types broodbeleg in Noorwegen, en waarschijnlijk het meest verbonden aan de Noorse identiteit, is kaas gemaakt met gekarameliseerde bruine wei - en dan vooral de variant gemaakt van geitenmelk (geitost). Het smaakt een beetje naar karamel met een scherpe bijsmaak. Probeer het eens.

Hjerteformede vafler

Noors voor wafels in hartvorm. Als de Noren op bezoek gaan bij hun grootouders, verwachten ze dat oma wafels klaar heeft. Een vriendelijke traditie, gebakken in ijzer, welk bijdraagt aan gezellig samen komen na een bezoek aan een rommelmarkt of aan de kerk, of gewoon als de buren op visite komen. Noorse wafels zijn zacht en in hartvorm gebakken. Vierkante wafels doen de Noren niet aan.

Ideologi

Noors voor ideologie. Na de tweede wereldoorlog lag Noorwegen in puin, en de Noorse sociaaldemocraten hebben een belangrijke rol gespeeld in de wederopbouw van het land. Een van de eerste zaken die toen geregeld zijn waren de arbeidersrechten. Vandaag de dag werken de Noren relatief korte dagen, en zowel mannen als vrouwen doen als gelijken mee op de arbeidsmarkt. De horizontale structuur, waar de grote baas gewoon luncht met het personeel, en prominente politici op de fiets naar het werk gaan is dan ook iets wat de meeste Noren trots op hun land maakt.

Janteloven

"Je moet niet denken dat je buitengewoon bent, of dat je beter bent dan ons". Dit is de achterliggende betekenis van de "Wet van Jante" - gedefiniëerd door de Noorse auteur Aksel Sandemose in 1933 - en wordt ook wel gezien als de ongeschreven wet in Scandinavië om minder belang te hechten aan individueel success en individuele uitingen. Vandaag de dag, doen velen echter hun best om de Wet van Jante vooral te breken.

Kos

Betekent knus of gezellig. "Kos" is een belangrijk woord om de Noorse mentaliteit te kunnen begrijpen. Het vaak slechte weer betekent dat de Noren er alles aan doen om binnenshuis prettig te kunnen toeven. Een open haard, een warme deken, vers gebak en kaarslicht zijn allemaal zaken waarmee je het "kos" kunt maken.

Lavvo

De Lavvo lijkt op de tipi die door de Amerikaanse indianen op de vlaktes werd gebruikt. De lavvo is het traditionele, tijdelijke onderdak van de nomadische Samen wanneer ze er met de rendierenkuddes op uit trokken. Vandaag de dag worden ze nog steeds gebruikt, want veel Samen volgen hun gigantische kuddes door de winter op het enorme plateau van Finnmark in het verre noorden van Noorwegen.

Metal

Na aardolie en zalm het derde grote exportproduct van Noorwegen. Zoals onze ijskoude winters, is onze metal ook zo duister als de nacht. We hebben het dan ook over echte Noorse metal. Vroege, grote bands zoals Emperor, Mayhem, Burzum, Gorgoroth, Enslaved en Darkthrone hebben de weg vrijgemaakt voor wat vandaag de dag nog steeds een belangrijk deel van de Noorse undergroundcultuur is.

Nerder

Oftewel nerds. Misschien wel vanwege onze vikingachtergrond, Noren hebben al sinds jaar en dag iets met het fantasygenre. Het was rond de eeuwwisseling doodnormaal in Noorwegen om mensen verkleed als elf of hobbit wekenlang te zien kamperen buiten de bioscoop om kaartjes voor de premiére van The Lord of the Rings te bemachtigen. Vandaag de dag identificeren meer en meer Noren zich met een subcultuur; van cosplayers tot viking metal.

Ovale weekender

De liefde voor "ovale weekender" (lange weekenden) zit diep bij de Noren. Vooral omdat velen ook wel ergens een hut in de bergen hebben. Als er een mogelijkheid bestaat de vrijdag vrij te nemen (omdat bijvoorbeeld een officiële feestdag op donderdag valt) , is het doodnormaal om met het hele gezin en een auto volgeladen met lekkernijen en hout voor de open haard de bergen in te trekken.

Pride-festivaler

In de laatste decennia heeft de homoacceptatie in Noorwegen flinke sprongen gemaakt, en sinds 2009 is het ook mogelijk in het huwelijk te treden met een partner van hetzelfde geslacht. Veel Noorse steden organiseren iedere zomer roze festivals en gay-pride optochten.

Quisling

Sommige Engelse woorden komen oorsponkelijk uit het Noors, zoals "fjord" of "ski". Helaas heeft het woord "quisling" ook een grote bekendheid in de Engelse taal gekregen. Een quisling is een verrader of iemand die meewerkt met een buitenlandse bezettingsmacht, en het komt van Vidkun Quisling, die premier van Noorwegen was tijdens de Tweede Wereldoorlog, en uitblonk in het zich verdienstelijk maken voor de Nazi's tijdens deze bezetting tussen 1940 en 1945.

Raspeball

Iedere regio heeft zijn eigen woord hiervoor; raspeball, klubb, komle, kløbb, kumle, kompe, kump(e), potetball, klot of ball - een traditioneel Noors gerecht met evenveel namen als dat er mogelijkheden zijn deze aardappelknoedel te bereiden. Als je voor het eten wordt uitgenodigd door iemand uit Zuid-, West- of Centraal Noorwegen, dan is de kans groot dat je dit op je bord zult aantreffen.

Ski

Skiën - "het is wat we graag doen". In Noorwegen kan je op verschillende manieren skiën, maar de meeste Noren zijn het bekendst met de "langrenn" - oftewel langlaufski's. Langlaufen kan bijna overal in Noorwegen, en de loipes zijn voor openbaar gebruik en worden goed onderhouden.

Tur

Wanneer Noren een beetje chagrijnig zijn, gaan ze een stukje lopen. En natuurlijk is het altijd wel goed om door de buurt te lopen, maar de meeste Noren gaan liever de bossen in. En als er geen bossen zijn, dan maar een heuvel of berg in de buurt. Overigens zul je opmerken dat de Noren een stuk chagrijniger zijn tijdens de herfst of winter dan in de lente of zomer. Dit wordt veroorzaakt door ten eerste een gebrek aan zon, en ten tweede een gebrek aan "tur".  

Ullevaalstadion

De Noren halen hun meest trots uit de wintersport - hier zijn we immers het beste in, maar de grootste en meest bekeken sport is nog altijd het voetbal. Ullevaal, een stadion waar 28.000 bezoekers in passen, ligt in het noorden van Oslo, en is de thuisbasis voor het Noorse nationale voetbalteam en de locatie waar de Noorse bekerfinale wordt gespeeld.

Voss ekstremsportveko

De jaarlijkse Extreme sportenweek in het bergstadje Voss is het hoogtepunt op de kalender van menig adrenalinejunkie van over de hele wereld. Het gebied rond Voss heeft bergen, gletsjers, stroomversnellingen, kliffen en meren waarop deze sporten beoefend kunnen worden. Op "Veko" - zoals het in de volksmond heet, zie je BASE-jumpen, wildwatervaren, mountainbiken, kitesurfen, paragliden en nog vele andere adrenalinesporten.

Wergeland, Henrik

Noorse schrijver (1808-1845), die vaak wordt genoemd als de man die met de 17e mei als Noorse nationale feestdag is gekomen. De Noorse grondwet is op die dag in 1814 getekend, wat Noorwegen op de weg naar onafhankelijkheid zette na een "unie" van bijna 400 jaar - eerst met Denemarken en later met Zweden.Op deze dag vinden er grote feesten en optochten plaats door heel Noorwegen, en het is een dag van plezier en saamhorigheid. Ook een leuke ervaring voor toeristen om eens mee te maken.

X Games

De eerste Noorse X Games competitie vond plaats in Oslo in 2015. De stad zegt dat het de wereldhoofdstad van de wintersport is, en de lokale politici zeggen dat zij graag Oslo presenteren als "de beste compacte arena ter wereld voor cultuur en sport".

Yggdrasil

In de Noorse mythologie was Yggdrasil de levensboom die de hemel met de aarde verbond. De cultuur van de vikingen mag dan wel geassocieerd worden met geweld en plunderingen, maar er was ook veel schoonheid in deze cultuur, en veel goeds kan er worden opgepikt van hun ervaringen, en geleerd van hun kijk op de wereld. Veel Noren zijn dit deel van ons erfgoed weer aan het herontdekken.

Znort (Frank Znort Quartet)

Een traditioneel Noors drankgelag eindigt op zaterdagavond. Maar weinigen zijn sterk genoeg om door te gaan op zondag. De legendarische jazz/punk band "Frank Znort Quartet" hebben hun reputatie dan ook verdiend door sinds 1998 iedere zondag een optreden te geven. Ga op zondag naar de Blå in Oslo om jezelf alvast op het juiste spoor te zetten voor wat wij hier in Noorwegen een "blauwe maandag"noemen.

Meer over Noorwegen

Lees meer

Your Recently Viewed Pages
Ad
Ad
Ad