Het recht om
rond te zwerven

Verantwoord genieten
van Noorwegen

In Noorwegen kun je zowat overal wandelen waar je maar wilt. Recreëren in de buitenlucht vormt een belangrijk onderdeel van de nationale identiteit, en toegang tot de natuur is wettelijk beschermd. Je bent helemaal vrij om van het buitenleven te genieten, zolang je je afval maar meeneemt en de natuur respecteert.

Het Noorse recht om te zwerven

Het recht om te zwerven is van toepassing op open land, ook bekend als ‘onbebouwd land’; Dit is land dat niet wordt gebruikt voor landbouw. In Noorwegen dekt de term de meeste kusten, moerassen, bossen en bergen. Kleine eilandjes met onbebouwd land binnen bebouwd land worden niet beschouwd als open land en het is niet toegestaan om daar te kamperen.

Het recht is niet van toepassing op eigendom rond huizen en hutten, gecultiveerd land, zoals geploegde velden met of zonder gewassen, weiden, weilanden en tuinen, evenals jonge aanplantingen, bouwterreinen en industrieterreinen, en omheinde tuinen en parken. Let op: ‘omheind’ betekent niet dat een gebied een hek moet hebben; eigenaars kunnen de doorgang verbieden door land dat aanzienlijk geschaad kan worden, ongeacht of het eigendom omheind is of niet.

Houd er rekening mee dat je je ook bewust moet zijn van je verplichtingen onder het recht om te zwerven!

Het Noorse recht om te zwerven

In Noorwegen is het recht om rond te zwerven, ook bekend als hetallemansrecht, een traditioneel en wettelijk beschermd principe dat iedereen de vrijheid geeft om van de natuur te genieten, ongeacht wie het land bezit. De wortels liggen diep in de Noorse geschiedenis en zijn vastgelegd in de Openluchtwet (Friluftsloven).

Dit recht stelt mensen in staat om te wandelen, fietsen, skiën, zwemmen en te kamperen in een tent in onbebouwd land (utmark) zonder toestemming van de landeigenaar, in het grootste deel van het land.

Let op: in bepaalde gebieden, vooral die met veel bezoekers of kwetsbare landschappen, kunnen lokale beperkingen gelden, zoals limieten op kamperen, aanvullende natuurbeschermingsregels of seizoenssluitingen. Controleer altijd lokale borden en informatie om ervoor te zorgen dat je bezoek natuurbehoud ondersteunt en lokale regelgeving respecteert.

Het recht om rond te zwerven brengt ook belangrijke verplichtingen met zich mee.

De belangrijkste regels zijn eenvoudig: Wees verantwoordelijk en voorzichtig. Beschadig de natuur en je omgeving niet, en respecteer de wilde dieren. Laat de natuur achter zoals je haar zelf graag ziet.

De wetten van de natuur

Het recht om te wandelen

Noorwegen biedt bijna eindeloze mogelijkheden als het gaat om het verkennen van wilde natuur. Je kunt bijna overal wandelen, maar respecteer gebieden waar wandelen niet wordt aanbevolen. Dit zijn bijvoorbeeld gebieden met kwetsbare wilde dieren, waaronder plekken waar wilde rendieren rondtrekken. Veel populaire wandelpaden zijn gesloten of worden afgeraden in het winterseizoen.

Het recht om rond te zwerven brengt ook belangrijke verplichtingen met zich mee.Je bent waarschijnlijk al bekend met de basis:

Neem alleen foto's, laat alleen voetafdrukken achter.
Gooi afval op een verantwoorde manier weg – laat geen sporen achter.
Blijf op gemarkeerde paden en wegen.
Wees voorzichtig met wilde dieren – observeer van een afstand.
Reis en wandel veilig – plan vooruit en ken je grenzen.
Als de nood toeslaat, ga dan naar het toilet – doe dit niet buiten.
Respecteer de plaatselijke cultuur en het cultureel erfgoed, en steun lokale bedrijven.
Deel je ervaringen op een gepaste manier – inspireer anderen tot verantwoordelijk gedrag.

Gedragsregels rond wilde dieren

1. Respecteer de lokale fauna en kom niet te dicht bij wilde dieren als je ze tijdens een wandeling tegenkomt. Loop langzaam weg en blijf altijd op de aangegeven wandelpaden.

2. Als wilde dieren in hun natuurlijke omgeving wilt zien, ga dan mee met een gids voor een veilige ervaring voor jou en de dieren.

3. Houd altijd voldoende afstand en als je goede foto’s van de dieren wilt maken, gebruik dan een goede zoomlens zodat je ze niet stoort.

4. Zorg dat je niet te dicht bij broedende vogels komt, vooral in natuurreservaten en op vogelkliffen of vogeleilanden.

5. Houd je hond aan de lijn.

6. Probeer gebieden met wilde rendieren te vermijden, vooral tijdens het kalverseizoen in mei. Als je ze tegenkomt, blijf dan kalm en loop langzaam weg.

7. Houd minimaal 200 meter afstand van muskusossen en loop weg bij enige tekens van onrust.

Wandelen

Het recht om te kamperen

Je mag overal op het platteland, in de bossen of de bergen een tent opzetten of onder de sterren slapen, zolang je minimaal 150 meter afstand houdt van het dichtstbijzijnde bewoonde huis of hut.

Kamperen in een tent is echter enorm populair geworden, en dat zet de natuur onder druk, vooral op de bekendste en meest Instagramwaardige plekken. Het kan ook tot conflicten met lokale bewoners leiden.

Verschillende populaire toeristische gebieden hebben inmiddels eigen regels voor kamperen, met name op de Lofoten en in delen van Fjord-Noorwegen. Op deze plekken wordt aangeraden om de aangewezen campings te gebruiken.

Als je twijfelt, vraag het dan aan een local en respecteer altijd de 'VERBODEN TE KAMPEREN'-borden.

In beschermde gebieden kunnen ook andere regels gelden, vooral in natuurreservaten en nationale parken, om kwetsbare dieren en planten te beschermen.

Als je langer dan twee nachten op dezelfde plek wilt verblijven, moet je toestemming vragen aan de grondeigenaar, behalve in de bergen of in zeer afgelegen gebieden.

Kamperen in een tent

De gedragsregels voor kamperen

De gedragsregels voor kamperen helpen je om tijdens je verblijf aan een fijne en veiligere ervaring. Het helpt ook om de natuur te beschermen en onze lokale gemeenschappen te ondersteunen.

1. Houd je aan de regels van het recht om rond te zwerven (allemansrecht).

Het Noorse allemansrecht biedt iedereen het recht om vrij de natuur in te trekken, maar houd er rekening mee dat dit gepaard gaat met bepaalde verplichtingen: je moet respect tonen voor de natuur, de wilde dieren en andere mensen.

2. Gebruik waar mogelijk aangewezen campings en camperplaatsen.

Het is veiliger. En het is vaak de beste keuze, omdat het een betere ervaring belooft en lokale gemeenschappen ondersteunt.

3. Houd rekening met je omgeving bij wildkamperen.

Kampeer minimaal 150 meter van gebouwen, vermijd privéterrein en landbouwgrond, en rijd niet buiten de wegen. Parkeer niet op uitwijkplaatsen langs de weg. Picknickplaatsen zijn er vooral voor een korte pauze. Let op borden en weersvoorspellingen, want in sommige gebieden loop je risico op aardverschuivingen en overstromingen.

Kamperen in een tent

Hoe reis je in Noorwegen met een camper

4. Houd minstens vier meter afstand van andere voertuigen en dergelijke.

Zorg er met oog op brandveiligheid en comfort voor dat er minimaal vier meter tussen jou en andere campers, caravans of tenten zit.

5. Respecteer borden en regels.

Respecteer borden die overnachtingen, parkeren of toegang verbieden.

6. Rijd voorzichtig en houd rekening met anderen.

Pas je snelheid aan op de weg en de rijomstandigheden. Sommige wegen zijn smal en niet geschikt voor campers of caravans. Je hoeft niet altijd de maximumsnelheid te rijden, langzamer is soms beter. Rijd een uitwijkplaats in om andere weggebruikers te laten passeren. Houd rekening met tegenliggers. Winterse wegen kunnen uitdagend zijn, dus zorg dat je de juiste rijvaardigheden hebt en dat je voertuig is uitgerust voor rijden in de winter.

Rijden in winterse omstandigheden

7. Koop lokaal, beleef meer.

Steun lokale producenten en ontdek nieuwe smaken, unieke tradities en spannende ervaringen.

8. Respecteer zowel tamme als wilde dieren.

Het beste wat je kunt doen voor de wilde dieren is ze niet storen. Voer de dieren niet. Sluit hekken achter je en houd dieren aan de lijn als dat wettelijk verplicht is.

9. Neem je afval weer met je mee.

Gebruik vuilnisbakken, toiletten en afvallozingsstations voor campers en caravans om de natuur schoon te houden. Recycle waar mogelijk.

10. Gun de natuur rust.

Deel ‘verborgen pareltjes’ in de natuur niet op sociale media als ze niet geschikt zijn om er te kamperen. Bepaalde plekken kun je het beste beleven zonder al te veel bezoekers.

Bron: Norsk turistutvikling

Comfortabele campings

Wil je gemakkelijk toegang tot sanitaire voorzieningen, een keuken en nog veel meer? Dan heeft een openbare camping alles wat je nodig hebt! Er zijn meer dan duizend campings verspreid over heel Noorwegen, vaak gelegen op idyllische plekken, dicht bij bergen, fjorden en meren.

Je vindt er een plek voor je tent, caravan of camper, plus kampeerhutten in verschillende formaten en prijsklassen.

Veel campings bieden daarnaast tal van leuke activiteiten voor het hele gezin.

Tips voor kamperen en caravans

Met de camper en de caravan

Hoe zit het met campers en caravans?

Hoewel het kampeerrecht ruime toegang tot de natuur geeft, betekent dit niet dat je overal onbeperkt caravans of campers mag parkeren. Het kampeerrecht geldt voor mensen, niet voor voertuigen.

De regels voor caravans zijn strikter dan voor tenten. Auto's, campers en caravans mogen alleen rijden of parkeren waar de verkeerswetgeving dit toestaat.

Je kunt parkeren op de berm langs openbare wegen bij onbebouwde gebieden, tenzij er borden zijn die parkeren verbieden. Hetzelfde geldt over het algemeen voor privéwegen.
Rijd of parkeer niet op onbebouwd land.
Bewaar een afstand van minimaal 150 meter tot huizen en hutten.
Kampeer niet langer dan twee nachten op dezelfde plek, tenzij je toestemming hebt van de grondeigenaar.

Tips voor reizen met je camper

Kampvuren zijn verboden

Let op: kampvuren in de natuur zijn verboden tussen 15 april en 15 september. Toch wordt het soms toegestaan op plekken waar het brandgevaar minder is, zoals aan zee of op een goedgekeurde plek waar je een kampvuur mag maken. Maar je moet altijd controleren of er geen gevaar is. Let er ook op dat bij extreme droogte zelfs barbecues, gasbranders en campingkookstellen verboden zijn. Wil je een kampvuur maken, neem dan brandhout mee van thuis, koop het in een winkel of gebruik takken die al op de grond liggen. Takken die nog aan bomen hangen mag je nooit afbreken of afzagen.

En hier moet je ook echt even aan denken: als je een kampvuurtje stookt of barbecuet, ben je er wettelijk verantwoordelijk voor dat het veilig is, dat het vuur zich niet kan verspreiden en dat het volledig is gedoofd voordat je vertrekt. Check het risico op bosbranden op yr.no.

Een paar basisregels voor kampvuren:

zorg dat je op een plek bent waar kampvuren zijn toegestaan
controleer of er geen vuurverbod is en of het niet te hard waait
leg extra hout klaar tegen de wind in en uit de buurt van het vuur
gooi na het aansteken van het vuur de lucifer in de vlammen
laat een kampvuur nooit onbeheerd achter
zorg dat je water en een schop bij de hand hebt
als je vertrekt, zorg dan dat het vuur volledig is gedoofd. Gebruik water en schep de kolen om met een schop. Zorg dat de plaats van het kampvuur is afgekoeld voordat je weggaat. Is het te heet om aan te raken, dan kun je het zo niet achterlaten
bij brand: bel de brandweer via het noodnummer 110 en probeer het vuur zelf te doven, maar breng jezelf niet in gevaar.

Plukken en vissen

Over het algemeen mag je bessen, paddenstoelen en wilde bloemen plukken, maar in Noord-Noorwegen gelden er aparte regels voor kruipbramen.

Noorwegen heeft een aantal van de beste visgebieden ter wereld, en je mag zonder vergunning op zoutwatersoorten vissen zolang dat voor eigen gebruik is. Maar er zijn wel regels voor hoeveel kilo je mee naar huis mag nemen als je de grens overgaat.

Als je in binnenwateren wilt vissen, gelden er veel meer regels. Voor bijna alle wateren heb je een visvergunning nodig, maar grondeigenaren kunnen ook andere, eigen regels hanteren. Check altijd de regels ter plaatse.

LET OP: desinfecteer altijd je visuitrusting tussen gebruik in het ene en het andere water om verspreiding van visziekten te voorkomen!