Modern Sami-design

Een inclusief merk

Als je geen Sami bent, kun je nog steeds kleding van Gobmi dragen.

“Het plan was om een inclusief kledingmerk te creëren. We hechten belang aan culturele diversiteit en hopen dat mensen zich hierin kunnen herkennen,” vertellen Live en Hanna.

Live is verantwoordelijk voor de designs en heeft twee belangrijke inspiratiebronnen die ze probeert te verbinden. Aan de ene kant richt ze zich op het implementeren van Sami cultureel erfgoed op een subtiele en afgewogen manier; aan de andere kant haalt ze inspiratie uit de mode-industrie en wat op dit moment in is.

De zussen maken urban kleding in de hoop verschillende gemeenschappen te bereiken.

“Een van onze eerste doelen was om mensen onze ontwerpen te zien dragen in de trendy wijk Grünerløkka in Oslo, en dit is nu werkelijkheid geworden. Het is zo gaaf om te zien dat mensen buiten Sapmi onze kleding ook dragen,” zegt Hanna.

De zussen willen dat hun universeel gevormde kleding net zo gedragen kan worden als alle andere designs die er zijn.

Sami Elements

De allereerste Gobmi-collectie verscheen in de herfst van 2022 en heette Bearaš, wat familie betekent in het Noord-Sami. Alle artikelen hebben namen als Eadni (moeder) en Áhčči (vader).

Een van hun kenmerkende borduurmotieven is een vrouw met een ládjogahppir (een Sami-hoornhoed). Deze hoed werd verboden aan het einde van de 19e eeuw, in een tijd waarin de Sami te maken kregen met een streng assimilatiebeleid van de Noorse overheid. Men geloofde dat de duivel in het hoorngedeelte van de hoed leefde.

“De Sami-hoornhoed heeft een heel gaaf verhaal en de herleving ervan herinnert ons aan onze eigen ervaring. We denken dat de strijd om niet je ware zelf te mogen zijn, iets is waar veel mensen zich in kunnen vinden,” vertellen de zussen.

Focus op duurzaamheid

Het is geen geheim dat de mode-industrie een van de grootste vervuilers ter wereld is, dus besloten Live en Hanna zo duurzaam mogelijk te zijn. Zo waren ze een van de eerste bedrijven in Noorwegen die 3D-technologie gebruikten voor kledingprototypes, worden alle artikelen in Europa vervaardigd en gebruiken ze rendierleer.

“Het was belangrijk voor ons om de Sami-rendierhouderij in onze collectie op te nemen. Traditioneel gebruiken we het hele dier en het leer is een bijproduct van de vleesproductie, wat betekent dat er niets verloren gaat,” legt Hanna uit.

Sinds hun lancering hebben ze een overweldigende hoeveelheid positieve steun ontvangen van Sapmi. Ze hebben ook verschillende prijzen gewonnen en zijn vermeld in Vogue Scandinavia als een opkomend merk dat het proberen waard is.

Hun artikelen zijn online te koop, bij pop-ups of in de winkel Laš Studio in Tromsø.

Ontworpen voor iedereen

Veel van de sieraden van LilleLi zijn gemaakt van 925 verguld en sterling zilver en soms gebruikt ze ook stenen kralen en hout.

Sami is een belangrijk onderdeel van Sami-cultuur, aangezien men gelooft dat zilver en andere soorten metaal je kunnen beschermen tegen het kwaad en geluk kunnen brengen. Historisch gezien verkregen de Sami zilver door handel en gaven baby's zilveren amuletten ter bescherming.

Tegenwoordig komt het vaak voor dat Sami zilveren accessoires dragen en de gákti (traditionele Sami-kleding) is meestal versierd met grote zilveren broches, sluitingen en riemknopen.

“Mijn stukken kunnen door iedereen gedragen worden, ongeacht etniciteit en cultuur. Mensen denken vaak dat ze mijn sieraden niet kunnen dragen, omdat ze lijken op Sami en bunad (traditioneel Noors klederdracht) zilver, maar mijn moderne designs zijn universeel en kunnen altijd en overal gedragen worden,” vertelt Lill-Eli.

Haar ontwerpen kunnen worden gekocht in Alta en zijn ook te vinden in talloze musea, galerieën en winkels in zowel Noorwegen als Zweden. LilleLi-sieraden zijn eerder ook tentoongesteld en verkocht in het British Museum in Londen.