Dynamic Variation:
Offers
x

There was not an exact match for the language you toggled to. You have been redirected to the nearest matching page within this section.

Choose Language
Toggling to another language will take you to the matching page or nearest matching page within that selection.
Search & Book Sponsored Links
  • Hotels

    Scandic Hotels – in alle belangrijkste steden van Noord tot Zuid

    Nordic Choice Hotels – een bijzondere hotelketen

    Thon Hotels – met een geweldig ontbijt

    Radisson Blu Hotels – boek je hotel in Noorwegen

    Citybox – moderne en betaalbare hotels op een centrale locatie

  • Reizen in Noorwegen

    Vy – groen reizen zou gemakkelijk moeten zijn

    SJ NORD – het avontuur begint op de trein

    Vy express – gemakkelijk groen reizen met de bus

    NOR-WAY Bussekspress – reis milieuvriendelijk met snelbussen

    DFDS – Europa's toonaangevende ferrymaatschappij 2012-2021

    AutoEurope – altijd een vlotte huurervaring

    Rent-A-Wreck – de slimme optie voor autoverhuur

    Arctic Campers – de verhuurdienst voor campers in Noorwegen

    Nordic Campers - de beste manier om Noorwegen te zien!

    Cabin Campers – je vakantiehuis op vier wielen

    Widerøe – de grootste regionale luchtvaartmaatschappij in Scandinavië

  • Tours en rondtochten

    Authentic Scandinavia – spannende tochten door Noorwegen

    Norrøna Hvitserk – expedities en avontuurlijke vakanties

    Up Norway – reizen op maat

    Brim Explorer: – stille tochten op het fjord met een elektrische catamaran

    Hurtigruten – 'De mooiste boottocht ter wereld'

    Fjord Tours – ervaar Norway in a nutshell® met één ticket

    Fjord Travel: – duurzame meerdaagse tochten

    Go Fjords - rondleidingen en activiteiten in heel Noorwegen

    50 Degrees North – onvergetelijke reizen in Noorwegen, op maat en voor kleine groepen.

    Discover Norway – ski-, fiets- en wandeltochten in Noorwegen

    Norwegian Holidays – vakantiepakketten voor een lage prijs met Norwegian. Vlucht, hotel en huurauto

    Stromma – sightseeing, uitstapjes en activiteiten met de bus, boot en trein

    Booknordics.com – tours en activiteiten, safari's, daguitstapjes, expedities, blokhutten en avontuurlijke verblijven

  • Blokhutten en vakantiehuizen

    DanCenter – jouw specialist voor vakantiehuizen in Noorwegen

    Norgesbooking – boek je perfecte verblijf in een blokhut in Noorwegen

  • Alpine skigebieden

    Beitostølen – avontuur en plezier, het hele jaar door

  • Offers

Search
or search all of Norway

De rauwe wedergeboorte van de joik

 

Jonge Sami artiesten blazen momenteel nieuw leven in één van de oudste zangtradities van Europa. Oude klanken ontmoeten moderne genres. Het resultaat? Een nieuwe golf van dappere, internationaal erkende en bekroonde artiesten.

Sami artist Elle Márjá Eira .
Photo: Marie Louise Somby
Sami artist Elle Márjá Eira .
Photo: Marie Louise Somby

’De joik kun je vergelijken met het wervelen van het noorderlicht of de wind op de bergplateaus. Ik voel me als in een andere wereld wanneer ik joik.’

Elle Márjá Eira .
Photo: Marie Louise Somby
Elle Márjá Eira .
Photo: Marie Louise Somby

Elle Márjá Eira is een veelzijdige artieste uit Kautokeino in Noord-Noorwegen. Ze kon al joiken voor ze kon spreken.

Vandaag de dag vertelt ze met muziek verhalen aan de wereld over haar leven als rendierherder.

Elle Márjá Eira .
Photo: Marie Louise Somby
Elle Márjá Eira .
Photo: Marie Louise Somby

Onderkoelde, elektronische poolmuziek doorspekt met traditionele Samische deuntjes en melodieën.

’Joik zit in mijn bloed. Ik deed het in alle situaties en fases van mijn leven. Wanneer ik joik, voel ik dat mijn voorouders bij me zijn.’

De taal van het hart

De gezangen van het Sami-volk zijn door de eeuwen heen blijven bestaan dankzij de overlevering van generatie op generatie. Sommige van de oudste joiks die we vandaag nog kennen werden opgetekend door priesters en missionarissen in de 18e en 19e eeuw.

Volgens de mondelinge traditie kregen de Sami hun joik van feeën en elfjes uit het noordpoolgebied. De joik was een belangrijk instrument om kennis en verhalen door te geven.

Elle Márjá Eira .
Photo: Marie Louise Somby
Elle Márjá Eira .
Photo: Marie Louise Somby
Elle Márjá Eira – GUODOHIT (Guođohit-To herd) .
Photo: Ken Are Bongo. Music: Elle Márjá Eira / Morten H. Pettersen
Elle Márjá Eira – GUODOHIT (Guođohit-To herd) .
Photo: Ken Are Bongo. Music: Elle Márjá Eira / Morten H. Pettersen

’Ik joik niet over iets, ik joik iets of iemand. Dit kan een persoon, dier, meer of berg zijn. Ik joik mijn grootvader Orbona Aslat graag. Zijn joik bestaat al meer dan 150 jaar binnen onze familie.’

’Joik is de taal van het hart. Het is trots. Persoonlijk. Complexiteit. Identiteit. Herinneringen. Ziel. Spiritualiteit.’

Finnmark, Northern Norway .
Photo: Maria Varteressian
Finnmark, Northern Norway .
Photo: Maria Varteressian

Een pijnlijk verleden

Je kunt het moeilijk over de joik hebben zonder ook een heel donker hoofdstuk uit de Noorse geschiedenis te vermelden.

Eeuwen lang stond de Sami-cultuur onder zware druk van de Noorse regering. Volgens de Great Norwegian Encyclopedia begon dit in het begin van de 17e eeuw met het werk van missionarissen.

Lange tijd was het voor het Sami-volk verboden hun eigen taal te spreken en werden ze door het strikte assimilatieproces gedwongen Noors te leren.

Joiken werd als zondig bestempeld en was verboden in scholen in Sami-gebied.

Pas in 1988 werd de ’Sami-akte’ in de Noorse grondwet opgenomen.

Toen was de Samische taal en het joiken al in verschillende regio’s verdwenen.

Finnmark, Northern Norway .
Photo: Maria Varteressian
Finnmark, Northern Norway .
Photo: Maria Varteressian

Het nieuwe tijdperk van de joik

’Het is net alsof de joiktraditie nieuw leven krijgt ingeblazen. Er is een groeiend besef, zeker bij de mensen van mijn generatie,’ zegt Marja Mortensson, een Zuid-Samische joiker en zangeres uit Hedmark.

In haar muziek gaat het over verschillende aspecten van de Samische identiteit.

Begin 2017 bracht ze haar veelgeprezen debuut album Aarehgïjre – Early Spring uit.

Slechts een jaar later volgde haar tweede album Mojhtestasse – Cultural Heirlooms, waarmee ze een Spellemannprisen (de Noorse Grammy Award) won in de categorie folk en traditionele muziek.

Marja Mortensson .
Photo: Jarle Hagen
Marja Mortensson .
Photo: Jarle Hagen

’Ondanks de voortdurende strijd om onze talen en culturele identiteit te kunnen behouden, merk ik toch een positieve evolutie de voorbije jaren. Vandaag de dag voelt het veilig om Sami te zijn.’

Marja Mortensson .
Photo: Jarle Hagen
Marja Mortensson .
Photo: Jarle Hagen

Terug naar de Samische roots

Als Zuid-Samische kwam Mortensson niet zo vaak in contact met het joiken als Eira die in het noorden opgroeide.

’In het zuiden wordt alles wat overblijft in archieven bewaard. De joik is goed verborgen.’

Marja Mortensson .
Photo: Jarle Hagen
Marja Mortensson .
Photo: Jarle Hagen

Toch besliste ze als tiener op zoek te gaan naar haar roots, dus begon ze onderzoek te doen naar het culturele erfgoed van haar familie. Mortensson ontdekte verschillende joiken van haar familie.

Marja Mortensson .
Photo: Jørn Kristensen / Hauganfoto
Marja Mortensson .
Photo: Jørn Kristensen / Hauganfoto

’Joik is net een hele filosofie. Het gaat over de verbinding met de natuur en de mensen rondom je. Als ik joik, krijg ik allerlei beelden in mijn hoofd en voelt het alsof ik naar een bepaalde plek reis of naar de ziel van de persoon die ik joik.’

Marja Mortensson .
Photo: Jørn Kristensen / Hauganfoto
Marja Mortensson .
Photo: Jørn Kristensen / Hauganfoto

Het mooiste geschenk dat je kunt krijgen

Veel Sami krijgen tijdens hun leven een joik cadeau. Sommigen hebben er één, anderen hebben dan weer meerdere joiks.

Het is een vaakgebruikte manier om de mensen rondom je heen te zien. In plaats van iets goed over iemand te zeggen, joik je hen.

Elle Márjá Eira .
Photo: Marie Louise Somby
Elle Márjá Eira .
Photo: Marie Louise Somby

’Mijn vader maakte er ooit één voor mij. Toen hij me de joik gaf, zei hij met een twinkeling in de ogen: ”De joik is zo complex als jij”,’ zegt Eira.

Elle Márjá Eira – GUODOHIT (Guođohit-To herd) – Joik .
Photo: Ken Are Bongo. Music: Elle Márjá Eira / Morten H. Pettersen
Elle Márjá Eira – GUODOHIT (Guođohit-To herd) – Joik .
Photo: Ken Are Bongo. Music: Elle Márjá Eira / Morten H. Pettersen

Oude traditie, modern geluid

Zowel Eira als Mortensson worden gevierd voor hun innovatieve interpretatie van de joik en de manier waarop ze de oude vocale traditie subtiel weten te vermengen met genres als pop, electronica en jazz.

Elle Márjá Eira .
Photo: Marie Louise Somby
Elle Márjá Eira .
Photo: Marie Louise Somby

’De natuur, het leven en het universum inspireren me. Ik trek me van genres en hun grenzen weinig aan. Er is een Samisch gezegde: Het is beter in beweging te zijn dan stil te staan,’ zegt Eira.

Mortensson is het ermee eens.

’Zolang mijn muziek maar nauw aansluit bij het joiken laat ik mezelf toe nieuwe elementen aan te brengen en te ervaren, zoals drums, tuba en percussie. Toch is de joikfilosofie altijd de basis van mijn werk. Wat ik overbreng moet echt aanvoelen. Dat is mijn enige criterium.’

Elle Márjá Eira – GUODOHIT (Guođohit-To herd) – Reindeer .
Photo: Ken Are Bongo. Music: Elle Márjá Eira / Morten H. Pettersen.
Elle Márjá Eira – GUODOHIT (Guođohit-To herd) – Reindeer .
Photo: Ken Are Bongo. Music: Elle Márjá Eira / Morten H. Pettersen.

Een trotse en luide toekomst

Terwijl Eira en Mortensson de prijzen maar blijven in de wacht slepen en ze de wereld rondreizen met hun moderne interpretatie van de joik, creëren ze ook mogelijkheden voor een hele generatie nieuwe Samische artiesten.

Dit doen ze op dezelfde manier als andere beroemde artiesten voor hen dat deden, zoals Mari Boine, Frode Fjellheim en Ann-Mari Andersen, om er slechts een paar te noemen.

Elle Márjá Eira .
Photo: Marie Louise Somby
Elle Márjá Eira .
Photo: Marie Louise Somby

In 2013 maakte ook Hollywood kennis met de joik, dankzij Frode Fjellheim. De Zuid-Samische muzikant en joiker die het openingsnummer van de Disneyfilm Frozen componeerde.

In mei 2019 vertegenwoordigde de Noors-Samische groep KEiiNO Noorwegen tijdens het Eurovisiesongfestival in Tel Aviv. Ze combineren pop, electronica, dance en joik. Ze eindigden er op een zesde plaats.

De groeiende adaptie en commercialisatie van de joik wijst op een gestage en sterke heropleving van de oude vocale traditie.

Elle Márjá Eira .
Photo: Marie Louise Somby
Elle Márjá Eira .
Photo: Marie Louise Somby

Wedergeboorte. Heropleving. Renaissance.

Elle Márjá Eira .
Photo: Marie Louise Somby
Elle Márjá Eira .
Photo: Marie Louise Somby

Ga op zoek naar jouw joik.

Leer meer over de Samische cultuur.

Sami, Tromsø .
Photo: Vegard Stien / Visit Tromsø
Sami, Tromsø .
Photo: Vegard Stien / Visit Tromsø

Ontdek meer

Profiteer van deze topaanbiedingen

Neem een kijkje bij onze sponsors die er alles aan doen om je een goede reis te bezorgen.

Your Recently Viewed Pages

Terug naar boven