Flåm vanuit de cabine

Gevormd door het verleden

De twee treinen op het spoortraject van Flåm brengen van zes uur ‘s ochtends tot tien uur ‘s avonds voornamelijk toeristen met een retourkaartje de berg op en af. Er kunnen ongeveer 500 mensen mee en het is hoogseizoen, dus de meeste ritten zijn volgeboekt.

Toen Mølsters vader nog op de Flåmsbana werkte, tot in de jaren 1990, was de situatie anders. Toen werden over deze spoorlijn nog goederen vervoerd. De bouw werd al in 1908 goedgekeurd door de Noorse overheid, rond de tijd dat de route van Bergen naar Oslo door de bergen werd aangelegd. 'Het was de bedoeling die lijn met het Sognefjord te verbinden,' legt Mølster uit. Maar dat bleek een enorme klus, en pas in 1923 ging de bouw van start.

Er waren geen wegen, maar er was wel de behoefte aan post, goederen en bouwmaterialen die tot bij het fjord moesten worden gebracht. En dan nog wel het langste en diepste fjord van Noorwegen, meer dan 160 kilometer landinwaarts vanaf de westkust.

Langs de oever bevonden zich talloze dorpjes en stadjes, en de Flåmspoorlijn was de beste manier om ze met de rest van het land te verbinden. Het station van Flåm ligt pal naast de haven. De bergen langs de fjord zijn ongelofelijk steil: hoewel de spoorlijn gebruikmaakt van de eenvoudiger route door het Flåmdal, klimt hij nog steeds een meter per 18 meter rails. “Dat maakt dit zo’n bijzonder staaltje bouwtechniek”, zegt de machinist. 'Tegenwoordig is het misschien minder indrukwekkend, maar in die tijd was er geen moderne apparatuur ter beschikking, dus het meeste werk moest met de hand gedaan worden.'

De inwoners van Sogn staan bekend als koppig en vastberaden. Dat moet ook wel als je zo’n megaproject als de Flåmsbana wilt voltooien. Er zijn op dit traject 20 tunnels met een totale lengte van 5,7 kilometer, dwars door de bergen en heuvels. Met een lengte van 20 kilometer beslaan de tunnels dus bijna een derde van de lijn.

Levenslijn

Flåm is een spectaculair plaatsje, vlakbij de wereldberoemde Nærøyfjord en idyllische dorpen zoals Undredal dat bekend staat om zijn heerlijke geitenkaas. Toch denkt Mølster dat deze plek niet meer dan een schaduw zou zijn van wat het tegenwoordig is als de spoorlijn niet was aangelegd. 'De Flåmsbana verbindt alles en iedereen in deze omgeving met elkaar. Zonder de spoorlijn zou het dorp zijn weggekwijnd,' zegt hij.

Vandaag de dag is dit kleine dorpje allesbehalve verdwenen. Het beschikt over één van de drukste havens voor cruiseschepen van het land en trekt jaarlijks honderdduizenden bezoekers. Ook is er een aantal succesvolle ondernemingen ontstaan, zoals de microbrouwerij Ægir (spreek uit: ahgir) waar enkele van de beste ambachtelijke bieren van het land gemaakt worden. Daar vind je ook een knus restaurantje waar je heerlijk kunt eten, op slechts een paar stappen van het station. Maar de belangrijkste attractie van Flåm blijft natuurlijk het fantastische uitzicht.