Gaustatoppen – een geweldig uitzicht!

Gaustatoppen ligt in Telemark, niet ver weg van het centrum van Rjukan. De majestueuze bergtop is zeker niet de hoogste piek in Noorwegen, maar misschien wel de mooiste. Als het weer het toelaat, kun je vanaf de 1.883 meter hoge berg genieten van het spectaculaire uitzicht over maar liefst een zesde van het Noorse vasteland.

Zeer toegankelijk

De berg Gaustatoppen ligt op ongeveer 2,5 uur met de auto van Oslo. De weg Fv 651 tussen Tuddal en Rjukan brengt je rechtstreeks naar de parking nabij Gaustabanen, die goed is aangegeven. Maar voor wie naar de top wil wandelen is Stavsro een populair beginpunt. Je kunt de tocht ook aanvatten vanuit Svineroi of Selstali, afhankelijk van hoe uitdagend je de wandeling wil.

’Wat zo geweldig is aan Gaustatoppen is de toegankelijkheid dankzij de kabelbaan. Daarnaast zijn er ook tal van verschillende routes die naar de top leiden. Van gezinnen met kinderen tot ervaren bergbeklimmers, iedereen vindt sowieso een route waarvan ze zullen genieten,’ zegt Henriette Hack van de Norwegian Trekking Association Telemark.

Wandelroutes

De eenvoudigste manier om de top te bereiken is vanaf de weg tussen Rjukan en Tuddal. De parkeerplaats bij Stavsro is een goed startpunt, maar kan vol raken, vooral in het weekend met goede weersomstandigheden. Er is een gratis pendelbus vanaf Rjukan en Gausta/Gaustablikk (goede parkeermogelijkheden) van 1 juli tot half oktober, die stopt bij Gaustabanen en Stavsro.

Startpunten

Stavsro: Dit is het startpunt voor het aanbevolen voornaamste pad naar de top en dit pad is 4,6 km lang. Vanaf Stavsro is het ongeveer 2,5-3 uur wandelen naar de Gaustatoppen-hut en het uitkijkplatform op 1.830 meter boven zeeniveau. Naar beneden wandelen duurt iets korter. Er is hier normaliter voldoende parkeergelegenheid, maar op populaire dagen kan het vol zijn. De wandelroute is vrij uitdagend, met een hoogteverschil van 700 meter. Aan het einde loop je door rotsachtig terrein, dus draag goede wandelschoenen. De wandeling is geschikt voor kinderen die gewend zijn om te hiken. Handige tip: geniet van een stevige portie rømmegrøt, zure roompap, in het café na het afdalen!

Svineroi of Gaustabanen: Een andere route begint bij Svineroi Seter en is 3 km lang, met een hoogteverschil van 850 meter. Dit pad is erg steil en loopt door lastig terrein. Het duurt ongeveer twee uur om de top te bereiken.

Als je helemaal naar de top wilt, gaat het laatste deel van het pad over een open bergkam, dus die moet je niet oversteken bij slecht weer. De meeste mensen kiezen er daarom voor om naar het uitzichtpunt te wandelen dat iets verder omhoog ligt, voorbij de Gaustatoppen-hut.

De paden zijn allemaal aangegeven met rode 'T's' (op rotsen en borden). Welke route je ook kiest, onthoud dat het weer in de bergen snel kan omslaan. Het is belangrijk om water en snacks, wind- en waterdichte kleding, een muts en wanten, warme kleren en zeker een kaart en kompas mee te nemen.

Bereik de top in slechts 15 minuten!

Als de wandeling je niet direct kan bekoren, geen paniek. Binnen in de berg staat je een geheim te wachten dat teruggaat tot de Koude Oorlog. De verborgen kabelbaan Gaustabanen brengt je in alle comfort naar de top.

Gaustabanen is een belangrijke reden waarom elk seizoen opnieuw ongeveer 100.000 mensen Gaustatoppen bezoeken. De kabelbaan ging open in 2010 en hoewel de berg best hoog is, sta je op 15 minuten op de top.

Als je de berg ingaat, waait een koude wind je tegemoet. Je tocht naar de top begint met een tramrit naar het begin van de kabelbaan, die ongeveer 850 meter binnen in de berg ligt. Daarna rijd je op een spoor met een hellingsgraad van maar liefst 40 graden tot aan de top op 1.145 meter hoogte, waar een fantastisch uitzicht op je wacht.

Een historisch NAVO-station

De plannen voor de Gaustabanen begonnen in 1953 als een toeristisch project. Om deze plannen te realiseren werd het Noorse leger bij het proces betrokken.

Naarmate het project vorderde, lag volgens Gaustabanen de focus steeds meer op defensie dan toerisme. Door zijn grens met de Sovjet-Unie had Noorwegen de essentiële taak de NAVO in te lichten als er iets stond te gebeuren. Dit betekende ook dat de NAVO het project mee moest financieren.

In een boek over Gaustabanen schrijft Helge Songe in 1954 alle andere intenties opzij werden geschoven. De NAVO moest het hele bouwproject van de Gaustatoppen financieren.

Na de afronding van het project werd het Gaustatoppen-station maar 50 jaar lang door de NAVO gebruikt. Uiteindelijk werd er een weerstation en uitzendnetwerk aan het station toegevoegd, waardoor het een essentieel deel werd van het militaire radionetwerk in Noorwegen.

Overheerlijke wafels aan de top

Tijdens de zomer (tot de eerste week van oktober) serveert de hut bij Gaustatoppen ook een kleine selectie gerechten en biedt accommodatie. Er passen slechts elf mensen tegelijk in met kleine kamers, dus het is een goed idee om van tevoren te reserveren.

Maar maak je geen zorgen. Er zijn verschillende andere comfortabele en gemakkelijk bereikbare accommodaties in de buurt, waaronder Rjukan, Hjartdal en Gaustablikk. Veel accommodaties bieden zelfs een prachtig uitzicht op de schitterende bergtop.

Als je in Rjukan bent, vergeet dan niet het Noorse Industriële Arbeidersmuseum in Vemork te bezoeken, dat op slechts 15 minuten rijden van het centrum van Rjukan ligt. Hier kun je meer te weten komen over het industriële avontuur dat in 1900 begon en hoe de stad zijn plaats op de Werelderfgoedlijst van UNESCO heeft verdiend. Je kan hier ook meer te weten komen over de geschiedenis tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vemork was de plek waar elf dappere Noorse verzetsleden de plannen van de nazi's saboteerden om zwaarwater te gebruiken om kernwapens te maken.

De kabelbaan Krossobanen (tijdelijk gesloten)

Het leuke aan deze regio is dat niets heel ver weg is. Je kunt de Krossobanen-kabelbaan nemen naar de Hardangervidda. Deze kabelbaan werd in 1928 gebouwd en was volgens Visit Rjukan de eerste in zijn soort in Noord-Europa. Ze werd gebouwd voor de locals om gemakkelijk naar de top van de berg te kunnen en van het schaarse zonlicht te kunnen genieten tijdens de wintermaanden.

Tegenwoordig wordt de Krossobanen beschouwd als een toeristische attractie en is het hele jaar door elke dag geopend, maar in 2024 werd de kabelbaan tot nader order gesloten voor noodzakelijk onderhoud.

Vanaf de top zijn er tal van wandelpaden. Zelfs wie met kleine kinderen reist, kan de Solstien-hike doen die maar één kilometer lang is. Een andere optie is het avontuurlijke klimpark.

Fietsavontuur

Je kunt ook je fiets meenemen op de Krossobanen. Vanaf de top van de Hardangervidda vind je in bijna elke mogelijke richting spannende fietspaden die voor iedereen geschikt zijn. Maak je geen zorgen als je geen fiets hebt. Je kunt er één huren in Rjukan voor je aan boord gaat van de kabelbaan.

Vanaf de top van Hardangervidda kun je er ook op uittrekken met je vissersuitrusting en lunchpakket voor een hele dag in de frisse berglucht. Of misschien wil je je wel wagen aan de 30 kilometer lange hike naar Kalhovd, die tot de mooiste wandelingen van Noorwegen gerekend wordt. Wil je je terugkeer op een andere dag plannen, overnacht dan in één van de blokhutten in Kalhovd.

Klaar voor een extra adrenalinerush? Dan is een bungeesprong vanaf de brug over de Vemork-kloof helemaal iets voor jou!

Gaustatoppen in de winter

Het Gaustatoppen-gebied is ook erg mooi tijdens de wintermaanden, wanneer de berg erg populair is bij toerskiërs. In deze tijd van het jaar verandert de kabelbaan in een van de meest unieke skiliften van Noorwegen! Ga voor een veilig en informatiever avontuur altijd toerskiën met een lokale gids.

Er is ook een groot skiresort aan de voet van de berg, Gaustablikk, waar je tijdens het skiën kunt genieten van een prachtig uitzicht op de imposante berg. Daarnaast kun je in de omgeving een uitgebreid netwerk van langlaufpistes verkennen.