Ontdek de iconische Noorse sølje, het traditionele zilveren sieraad dat gedragen wordt bij het Noorse nationale kostuum en maak kennis met de nieuwe generatie zilversmeden die elk stuk met de hand maken.
SØLJE
De traditionele Noorse bunad-sierspeld!
Zijn de glinsterende spelden op een Noorse bunad je wel eens opgevallen?
Ontdek de sølje!
Ze doen meer dan alleen je shirt op zijn plek houden…
…ze zijn ook een klein stukje van ons trotse culturele erfgoed.
Gemaakt door meester-zilversmeden, elke krul, elk blad en elk stipje is met de hand vervaardigd. Ja, zo serieus nemen wij dit.
“Je zit in je eigen wereldje en geeft alles wat je hebt.”
Camilla Føreland
Zilversmid bij RysstadSylv
Sommige stukken kosten evenveel als een kleine auto, maar kun je wel een prijs plakken op geschiedenis die je kunt dragen?
Bij elke stap rinkelen tientallen zilveren schijfjes. Je kunt dus niet anders dan een opvallende entree maken.
Noorse nationale klederdracht
Een bunad is een traditioneel Noors nationaal kostuum, dat wordt gedragen op de Noorse nationale feestdag en bij andere feestelijke gelegenheden. Noorwegen telt ongeveer 450 bunads, elk met unieke patronen en kleuren die een lokale regio vertegenwoordigen. Traditioneel werd de keuze gebaseerd op familiegeschiedenis of geboorteplaats, maar tegenwoordig is het meer geaccepteerd, vooral onder jongere generaties, om de stijl te kiezen die je het mooist vindt in plaats van de lokale stijl.
Een bunad maken kost tijd en vakmanschap, waardoor het prijzig is. Wat de waarde verder verhoogt is de sølje, de essentiële zilveren broche, samen met (manchet)knopen en een riem om het geheel compleet te maken.
Festdrakter worden, net als bunads, vaak ook versierd met søljer. Ze zijn een trendy, creatieve variant op de traditionele bunad. Maar in tegenstelling tot bunads zijn ze niet verbonden aan een specifieke herkomst en werden ze ontwikkeld om een toegankelijker, inclusiever en vaak betaalbaarder alternatief te bieden.
Een zilveren erfstuk
Een sølje is echt het kroonjuweel van de Noorse bunad. Vrouwen dragen vaak grote, schitterende broches met kleine schijfjes die bij elke stap rinkelen, terwijl mannen kleinere, eenvoudigere versies op hun vest of overhemd dragen.
In de loop der tijd is de broche een symbool geworden van identiteit, trots en familiegeschiedenis. Gemaakt van stevig zilver, verguld zilver, messing of tin, zijn søljer gemaakt om lang mee te gaan, waardoor ze gekoesterd en doorgegeven kunnen worden van generatie op generatie.
Zilversmidvallei
Setesdal in Zuid-Noorwegen wordt niet voor niets de zilversmidvallei genoemd!
Vroeger had bijna de helft van de huishoudens in de vallei een zilversmid, vooral van de jaren zestig tot de jaren tachtig.
Het ambacht werd meestal beoefend aan een tafel bij een raam in de woonkamer, waar het licht precies goed viel voor nauwkeurig werk.
“De traditie voortzetten betekent veel. Zonder mij zou het hier gestopt zijn.”
Jørund Rysstad
4e generatie zilversmid bij Rysstadsylv
Oud ambacht, nieuwe handen
Jørund Rysstad maakt deel uit van de nieuwe generatie zilversmeden bij Rysstadsylv in de Setesdalen-vallei. Hij begon op zijn achtste al stukken te smeden en toonde toen al talent voor het vak.
De familie Rysstad, een lange lijn van zilversmeden, zet deze traditie al 300 jaar voort; een erfenis die begon toen hun voorouders vanuit Kongsberg, ooit de grote zilvermijnstad van Noorwegen, naar Setesdal verhuisden. Ze verdienden hun brood als smeden, maar één van de zonen, Linder Andersen, werkte ook met zilver. Hij is de eerste zilversmid in Setesdal van wie we de naam kennen. Volgens de legende was het zilver dat hij gebruikte gestolen uit de mijnen in Kongsberg.
Naarmate de eeuwen verstreken, groeide het ambacht mee. Tegenwoordig is RysstadSylv één van de grootste zilversmidwerkplaatsen van Zuid-Noorwegen, gespecialiseerd in handgemaakt zilver uit Agder en Telemark. Bij Sølvgården Hotel kunnen bezoekers traditioneel zilversmeedwerk ontdekken en handgemaakte stukken kopen.
Zilver, met zorg en geduld
RysstadSylv produceert jaarlijks zo'n 200-300 sets bunad-broches. Al het bunad-zilver dat ze maken wordt op de ouderwetse manier gemaakt, met dezelfde recepten, veel van dezelfde gereedschappen en slechts iets modernere soldeeruitrusting.
Elke broche kan dagen of zelfs weken in beslag nemen, waarbij zilversmeden zorgvuldig het zilver hameren, vormen en polijsten om complexe details en de perfecte glans te bereiken.
Foto: Adrian Leversby / Visitnorway.com
Sølje zo uniek als de regio's van Noorwegen
Elke sølje vertelt een verhaal over een plek en de mensen die er wonen. Het is opvallend hoe verschillend twee sølje uit naburige plaatsen kunnen zijn en toch zijn er vaak gedeelde kenmerken. Je kunt je makkelijk voorstellen dat lokale zilversmeden inspiratie bij elkaar opdeden in nabijgelegen valleien.
Foto's: Beer, Freia / Nordenfjeldske Kunstindustrimuseum
Zilver en het bovennatuurlijke
Zilver heeft altijd een symbolische betekenis gehad in de Noorse tradities. Men geloofde dat het beschermde tegen bovennatuurlijke gevaren en het werd gekoppeld aan religieuze waarden. Pasgeboren baby's kregen vaak kleine zilveren amuletten in hun kleding genaaid om kwaadaardige geesten op afstand te houden. Ook zou zilver mensen en dieren genezen, bloedingen stoppen en de oogst verbeteren. Families gaven zilver en kerkelijke geschenken als beschermende amuletten door van generatie op generatie.
Die traditie bestaat nog steeds. Kinderen krijgen zilver als doopcadeau, tieners krijgen zilveren of gouden sieraden voor hun vormsel en bij bruiloften worden vaak zilveren cadeaus gegeven.
Bron: Store Norske Leksikon
Het zilveren paradijs van Noord-Noorwegen
Een andere plek waar je deze trotse traditie kunt zien is net buiten Kautokeino in Finnmark, waar je Juhls Silver Gallery vindt, een unieke bestemming voor kunst en ambacht.
De galerie is de afgelopen 60 jaar vanaf de grond opgebouwd door Regine en Frank Juhl en maakt handgemaakte koftesølv. Deze complext sølje wordt gedragen bij de traditionele Sami-kleding, de kofte (gákti in het Noord-Samisch).
Het verhaal begon toen de lokale Sami-gemeenschap het echtpaar vroeg om hun gekoesterde zilveren stukken te repareren. De Sami, bekend om hun nomadische levensstijl, handelden al lang in zilver tussen de landen in het hoge noorden en geloofden dat het edele metaal bescherming en geluk bracht.
Wat begon als eenvoudig restauratiewerk groeide uit tot een levenslange toewijding aan het behouden en verder ontwikkelen van de koftesølv-traditie en het ontwerpen van andere zilveren sieraden geïnspireerd op de ruige schoonheid van de Arctische natuur.
Ontdek hoe unieke stukken tot leven komen in een prachtige omgeving met uitzicht op de Alta-rivier.
Profiteer van deze topaanbiedingen
Neem een kijkje bij onze sponsors die er alles aan doen om je een goede reis te bezorgen.
Brim ExplorerStille fjordentochten op bekroonde elektrische catamarans in Oslo, Tromsø, Lofoten en Spitsbergen.
CityboxModerne en betaalbare hotels op centrale locaties in Oslo, Bergen en Kristiansand.
NorgesbookingBoek uw perfecte verblijf in de fjorden, bergen en valleien van Noorwegen.
Scandic HotelsErvaar de Noorse gastvrijheid op zijn best in meer dan 90 hotels verspreid over Noorwegen. Speciale aanbiedingen beschikbaar.
StrawberryHotels met een unieke insteek! Profiteer van weekenddeals bij meer dan 100 hotels in Noorwegen.
Thon Hotels ASHeerlijk ontbijt inbegrepen! Ervaar waar comfort en betaalbare tarieven bij onze 80 hotels in Noorwegen.
CampcationBoek een campingverblijf op prachtige en unieke locaties in heel Noorwegen met Campcation.
Classic Norway HotelsWanneer het hotel de bestemming is. Boek een nacht om niet te vergeten in een van de meest unieke en opvallende hotels van Noorwegen.
50 Degrees North NordicKies uit onvergetelijke individuele reizen op maat en kleine, exclusieve groepsreizen door Noorwegen.
Radisson HotelsVoordelige aanbiedingen en comfortabele verblijven in de grote steden, luchthavens en skigebieden van Noorwegen.
Authentic ScandinaviaReizen samengesteld door locals. Onze op maat gemaakte tours passen bij elk type reiziger en budget.
Booknordics.comUnieke pakketreizen, avontuurlijke hotels, tours en activiteiten.
Fjord ToursHet thuis van ‘Norway in a Nutshell’, de populairste tour van Noorwegen. Fjorden, bergen en adembenemende bestemmingen — allemaal in één reis!
Go FjordsBoek fantastische tours en ervaringen! We bieden tours in Oslo, Bergen, Stavanger, Lofoten, de Noordkaap en op nog veel meer plekken.
HurtigrutenErvaar de mooiste zeereis ter wereld op een onvergetelijke cruise langs de prachtige Noorse kust.
Norrøna AdventureKies voor expedities en avontuurlijke vakanties met Norrøna Adventure. Wandel-, ski- en fietsreizen.
Discover NorwayKies uit onvergetelijke individuele reizen op maat en kleine, exclusieve groepsreizen door Noorwegen.
Norwegian HolidaysVoordelige pakketreizen met Norwegian. Boek uw vlucht, hotel en huurauto allemaal op één plek.
StrömmaSightseeing per bus en boot op verschillende toeristische locaties en steden in Noorwegen.
Up NorwayLuxe op maat, mogelijk gemaakt door plaatselijke experts. Wij combineren uw wensen met onze kennis en zorgen voor een onvergetelijke reis.
Fjord Travel NorwaySlaap in een ijshotel, achtervolg het noorderlicht en ontdek de magische fjorden. Boek nu uw tour!
Arctic Campers ASBent u benieuwd naar het leven in een camper? Verken Noorwegen in comfort en stijl met onze slimme en knusse campers.
Auto EuropeAltijd een fijne huurauto-ervaring. Zoek en vergelijk huurprijzen. Annuleren kan gratis tot 24 uur voor het ophaalmoment.
NOR-WAY BussekspressGeniet van pittoresk uitzicht tijdens een comfortabel busreis naar de fjorden en tussen de steden in onze snelbussen.
SJ NordSJ NORD - het avontuur begint in de trein
Vy expressOntdek Noorwegen met comfortabele snelbussen die u vervoeren tussen de grote steden, bergen en fjorden.
Vy TrainDoorkruis het landschap op een trein tussen Oslo en Bergen op de Bergen-spoorweg en verken Oslo en omgeving.
Cabin CampersBeleef de roadtrip van uw leven met onze huizen op vier wielen.
My Nordic TravelKies uit doe-het-zelf-routes en pakketvakanties naar de allerbeste bestemmingen in Noorwegen.
CampanyonUniek kamperen in de natuur. Boek een verblijf in een boomhut of glamping-tent of reserveer een staplaats voor uw camper.
NorwegianNorwegian biedt goedkope vluchten in Noorwegen en directe vluchten vanaf meer dan 70 Europese luchthavens. Boek vluchten naar je bestemmingen via onze kalender met betaalbare tarieven.
De HistoriskeBreng een onvergetelijk verblijf door in een van de unieke, authentieke historische hotels van Noorwegen. Geniet van eersteklas culinaire ervaringen en een ruim aanbod aan activiteiten.