De Sami-keuken
Er werken maar weinig koks zo veel met de natuur als de inheemse Scandinavische Sami-bevolking. Traditionele Sami-gerechten zijn gebaseerd op lokale ingrediënten zoals vis, wild, rendier, bessen en kruiden. En tijdens het koken gebruiken ze vaak wat minder traditionele ingrediënten.
'Ik gebruik in mijn gerechten bloed en ingevroren rendiermos. Bloedworst is een traditioneel gerecht, en rendiermos is een ingrediënt uit de streek', legt chef-kok Martin Jönsson uit. Hij heeft naam gemaakt in Scandinavië en is fervent promotor van streekgerechten.
Tegenwoordig werkt hij als chef-kok bij Linken Restaurant & Bar, een tapasrestaurant in Narvik met een prachtig uitzicht. Hoewel het grootste deel van de menukaart bestaat uit Spaanse tapas, worden er in het seizoen ook lokale ingrediënten gebruikt, zoals vis, schaal- en schelpdieren, wild en bessen om wat smaken uit Noord-Noorwegen toe te voegen.
'Ik werk graag met vis, en we gebruiken heel veel ridderforel. Het menu wisselt per seizoen', aldus Martin.
Heb je wel eens rendiervlees geproefd? Z'n lekkere, geurige bergaroma is ronduit onmiskenbaar. De Sami gebruiken rendieren in bijna elk aspect van hun dagelijks leven: van vlees om mee te koken tot bont en huiden voor kleding en schoenen.
Dit exclusieve vlees is het uitgangspunt van veel traditionele Sami-gerechten, waarvan bidus één van de bekendste is. Bidus is een traditionele soep die wordt gemaakt van wortels, aardappelen en langzaam gegaard rendiervlees. Meestal wordt het opgediend bij Sami-bruiloften en andere festiviteiten.
Rendiervlees wordt ook vaak geserveerd in de allerbeste Arctische restaurants van de streek, waar je onder andere rendiercarpaccio, achterbout van rendiervlees en malse rendierhaas kunt bestellen. Maar rendiervlees is niet de enige verwennerij voor vleesliefhebbers ...
Lam van wereldklasse
Je kunt zowat overal ter wereld lamsvlees krijgen, maar alleen het exclusieve Lofotlam komt uit de Lofoten in Noord-Noorwegen. De combinatie van goede fok en vrij grazen op steile berghellingen zorgt ervoor dat het vet van de lammeren doorregen is in het vlees. Dat geeft het lamsvlees van de Lofoten z'n unieke malsheid en kenmerkende aroma.
Hetzelfde geldt voor Lyngenlam, die in het hooggebergte op het schiereiland Lyngen grazen. Zowel Lofotlam als Lyngenlam zijn door Noorwegen officieel gecertificeerd als unieke delicatessen en hebben de Noorse certificering beschermde geografische aanduiding.
Langzaam groeiende magie
Groente en fruit verbouwen in het noordpoolgebied is best wel een uitdaging, al is het wel de moeite waard want het levert de koks in Noord-Noorwegen heel wat bijzondere ingrediënten op. Ten noorden van de poolcirkel is het 's zomers 24/7 licht, en de winters zijn er lang en streng.
'De middernachtzon heeft een positieve invloed op fruit, groenten en bessen verbouwen. De aardappelen en knolgewassen zijn extra lekker, en aardbeien die hebben gerijpt onder de middernachtzon zijn gewoon zalig', zegt Gunnar Jensen van Mathallen.
Kruipbramen plukken is al heel lang traditie in Noord-Noorwegen, en ze groeien er dan ook in overvloed. Van deze gouden bessen maak je heerlijke jam en een ontzettend lekker toetje: multekrem (kruipbramen met slagroom).
Weet wel dat je op duidelijk aangegeven privéterrein in Noord-Noorwegen geen wilde kruipbramen mag plukken. Verder mag dat overal in Noorwegen wel.
Ben je een zoetekauw? Proef dan Kvæfjordkake maar eens! Deze cake uit Kvæfjord is zó lekker dat sommige mensen het zelfs 'de beste cake ter wereld' noemen. Kvæfjordkake is ook uitgeroepen tot onze nationale cake! Of deel een stuk møsbrømlefse, een bekende zoete lekkernij uit de streek rond Bodø/Salten.